MESEC BORBE PROTIV RAKA KRVI – PRVI KORAK JE NAJVAŽNIJI

BEOGRAD, 14.9.2026. – Septembar se širom sveta obeležava kao mesec borbe protiv raka krvi. Cilj ove globalne inicijative jeste da se javnost bolje upozna sa ovim malignim bolestima i njihovim mogućim simptomima, jer rano postavljanje dijagnoze i pravovremeni početak odgovarajućeg lečenja mogu značajno uticati na tok bolesti i kvalitet života obolelih. Istovremeno, pažnja se usmerava na dostupnost savremenih terapija, kao i na pružanje podrške pacijentima i njihovim porodicama tokom lečenja, navodi se u saopštenju za javnost     .

Aktiv za multipli mijelom Srpskog lekarskog društva (SLD) i Srpska mijelomska grupa (SMG) ovog septembra žele da edukuju i informišu javnost o multiplom mijelomu, malignom oboljenju koštane srži, i o značaju njegovog ranog prepoznavanja i pravovremenog lečenja. Kampanju obeležavaju sloganom i porukom: „Multipli mijelom – prvi korak je najvažniji“.

Prema podacima Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut“, multipli mijelom se u Srbiji svake godine dijagnostikuje kod oko 520 osoba i drugi je najčešći malignitet krvi. Zabrinjava činjenica da je približno 43 odsto novoobolelih mlađe od 65 godina, što znači da bolest često pogađa osobe koje su još radno i socijalno aktivne. Multipli mijelom može skratiti životni vek i ozbiljno narušiti fizičko, socijalno i radno funkcionisanje obolelih. Posledice bolesti osećaju i članovi porodice i druge osobe koje svakodnevno brinu o pacijentu. U poređenju sa drugim malignim bolestima krvi, multipli mijelom spada među oboljenja koja najviše utiču na kvalitet života.

– Izbor terapije na samom početku lečenja je od presudnog značaja, jer u velikoj meri određuje dalji tok bolesti i dugoročne ishode za pacijente. Savremeni pristup lečenju podrazumeva primenu najefikasnije terapije u prvoj liniji lečenja, jer se na taj način postižu najbolji rezultati u smislu duboke i dugotrajne remisije, tj. odsustva bolesti. Krajnji cilj lečenja jeste postizanje dobro kontrolisanog hroničnog stanja i kvalitetan životni vek jednak prosečnoj dužini života opšte populacije – naglašava prof. dr Jelena Bila, predsedavajuća Aktiva za multipli mijelom Srpskog lekarskog društva.

Na to da multipli mijelom ima težu kliničku sliku od ostalih hematoloških maligniteta i da se kod obolelih često javljaju ozbiljne komplikacije i invaliditet ukazuje prof. dr Olivera Marković, načelnica Kliničkog odeljenja za hematologiju i onkologiju KBC „Zvezdara“, objašnjavajući i kako bolest nastaje.

– Ovu bolest karakteriše nekontrolisano umnožavanje plazmocita – belih krvnih zrnaca u koštanoj srži čija je normalna funkcija da luče antitela, tzv. imunoglobuline. Umesto da se na taj način organizam štiti od virusnih infekcija i nastanka tumora, u multiplom mijelomu se stvaraju velike količine nefunkcionalnih imunoglobulina, koje dovode do kliničkih manifestacija kao što su anemija, oštećenje bubrežne funkcije, infekcije, kao i oštećenje kostiju, koje može izazvati dugotrajne bolove i prelome čak i pri manjim opterećenjima – objašnjava prof. dr Marković.

Prof. dr Predrag Đurđević, rukovodilac Klinike za hematologiju Univerzitetskog kliničkog centra Kragujevac, ističe da su rano otkrivanje bolesti i pravovremeni početak adekvatnog lečenja veoma važni.

– Nastanak multiplog mijeloma, nažalost, ne može se prevenirati, a simptomi su nespecifični, zato je važno otkriti bolest na vreme. Preporuka je da se jednom do dva puta godišnje urade laboratorijske analize krvi. Kada laboratorijski nalazi ukažu na izraženu anemiju, povišen nivo ukupnih proteina, ubrzanu sedimentaciju ili smanjenu funkciju bubrega, a istovremeno su prisutni umor, malaksalost, bolovi u kostima ili česte infekcije, izabrani lekar treba da posumnja na multipli mijelom i uputi pacijenta hematologu radi daljih ispitivanja – naglašava prof. dr Đurđević.

Snežana Doder, predsednica Udruženja obolelih od multiplog mijeloma Srbije, istakla je da se Udruženje zalaže za to da svi pacijenti u Srbiji dobiju pravovremeno i adekvatno lečenje, uz potrebne informacije i podršku tokom bolesti.

– Želimo da ukažemo na značaj ranog otkrivanja bolesti i dostupnosti odgovarajuće, savremene terapije u svim fazama bolesti, a to se posebno odnosi na prvu liniju terapije. Velikom procentu obolelih inovativna terapija će omogućiti dostizanje očekivanog životnog veka, odnosno postizanje dugotrajne remisije i dostojanstven i kvalitetan život – naglasila je gđa Doder.

Prof. dr Jelena Bila navodi da je obolelima u Srbiji danas dostupna savremena terapija u recidivu bolesti, ali da je najznačajnije to da se u prvoj liniji lečenja, kod novodijagnostikovanih bolesnika, primenjuje najefikasnija terapija, kao što su monoklonska antitela.

– Uvođenjem savremene inovativne terapije u prvu liniju lečenja našim bolesnicima bi se omogućilo optimalno lečenje, sa postizanjem duboke i dugotrajne remisije, sa mogućnošću funkcionalnog izlečenja i značajnog produženja života – rekla je prof. dr Jelena Bila, navodi se u saopštenju.